Kalkulator podsieci: CIDR IPv4 i IPv6, maski oraz zakresy hostów
Ten kalkulator podsieci przetwarza adresy IPv4 lub IPv6 w notacji CIDR, natychmiast wyliczając adres sieci, adres rozgłoszeniowy (broadcast), zakres użytecznych hostów, maskę podsieci, maskę wildcard oraz podział binarny z możliwością dzielenia bloku na mniejsze podsieci. Wpisz 192.168.1.10/24 lub 192.168.1.10 255.255.255.0; wszystkie obliczenia wykonują się bezpośrednio w Twojej przeglądarce.
Jak czytać notację CIDR
Liczba po ukośniku oznacza liczbę początkowych bitów o wartości 1 w masce podsieci. Bity te identyfikują sieć, a pozostałe bity określają poszczególne hosty w jej obrębie. Prefiks /24 zawiera 24 bity sieci i 8 bitów hosta, co daje 2^8 = 256 adresów. Ogólna reguła to 2^(32 − prefiks) adresów dla IPv4 oraz 2^(128 − prefiks) dla IPv6.
Zapisy 192.168.1.10/24 oraz 192.168.1.10 255.255.255.0 opisują dokładnie tę samą sieć, a nasz kalkulator obsługuje oba formaty. Maska z nieciągłymi jedynkami, taka jak 255.255.0.255, jest odrzucana, ponieważ żaden współczesny protokół routingu nie traktuje jej jako poprawnej.
Przykład: 10.0.5.130/25 pozostawia 7 bitów na hosty, więc blok liczy 128 adresów i rozpoczyna się od najbliższej wielokrotności 128 w dół: sieć 10.0.5.128, broadcast 10.0.5.255, adresy użyteczne 10.0.5.129–10.0.5.254 (126 hostów).
Adres sieci, broadcast oraz zakres użytecznych hostów
W każdej standardowej podsieci IPv4 dwa adresy są z góry zarezerwowane. Gdy wszystkie bity części hosta mają wartość 0, otrzymujemy adres sieci identyfikujący podsieć w tablicach routingu. Gdy wszystkie bity hosta mają wartość 1, powstaje adres rozgłoszeniowy (directed broadcast) trafiający do każdego węzła w segmencie. Żadnego z nich nie można przypisać do interfejsu urządzenia, stąd wzór na liczbę hostów: 2^(32 − prefiks) − 2.
Prefiks /24 daje 256 − 2 = 254 użyteczne adresy, /26 zapewnia 64 − 2 = 62, a /30 dokładnie 4 − 2 = 2. Jedynymi wyjątkami są prefiksy /31 i /32. Odejmując bramę domyślną, blok /29 pozostawia 5 adresów dla stacji roboczych.
Maska podsieci i maska wildcard
Maska podsieci zapisuje prefiks w notacji dziesiętnej z kropkami: /26 to 255.255.255.192, ponieważ 26 jedynek wypełnia trzy pełne oktety plus dwa najstarsze bity czwartego oktetu (128 + 64 = 192). Maska wildcard jest jej bitowym dopełnieniem, czyli 0.0.0.63 dla tego samego /26. Najprostszą metodą konwersji jest odjęcie wartości każdego oktetu od 255.
Maski te nie są zamienne: listy kontroli dostępu (ACL) Cisco/HP oraz reguły OSPF network wymagają masek wildcard; natomiast interfejsy kart sieciowych, pule DHCP i trasy routingu wymagają masek podsieci. Podanie 0.240.255.255 zamiast 0.0.15.255 spowoduje dopasowanie przez ACL niewłaściwego ruchu.
Szybkie zestawienie prefiksów IPv4: od /24 do /30
Prefiks — Maska podsieci — Maska wildcard — Razem adresów — Użyteczne hosty:
/24— 255.255.255.0 — 0.0.0.255 — 256 — 254/25— 255.255.255.128 — 0.0.0.127 — 128 — 126/26— 255.255.255.192 — 0.0.0.63 — 64 — 62/27— 255.255.255.224 — 0.0.0.31 — 32 — 30/28— 255.255.255.240 — 0.0.0.15 — 16 — 14/29— 255.255.255.248 — 0.0.0.7 — 8 — 6/30— 255.255.255.252 — 0.0.0.3 — 4 — 2
Każdy krok w dół zmniejsza blok o połowę. W górę: /23 mieści 510 użytecznych hostów, /22 mieści 1 022, a /16 aż 65 534. Aby dobrać rozmiar, dodaj 2 do liczby urządzeń i zaokrąglij w górę do potęgi dwójki: dla 60 hostów potrzeba 62, co daje 64 adresy — czyli /26.
Podział przestrzeni adresowej za pomocą VLSM
VLSM (Variable Length Subnet Masking) przydziela każdemu segmentowi sieci najciaśniejszy pasujący prefiks, zamiast dzielić pulę na równe części. Obowiązują dwie zasady: najpierw alokuj największą podsieć i rozpoczynaj każdą podsieć od wielokrotności jej własnego rozmiaru. Przykładowy podział 10.10.0.0/24:
10.10.0.0/25— 126 użytecznych — VLAN użytkowników10.10.0.128/26— 62 użyteczne — telefonia VoIP10.10.0.192/27— 30 użytecznych — drukarki10.10.0.224/28— 14 użytecznych — punkty dostępowe Wi-Fi10.10.0.240/29— 6 użytecznych — zarządzanie siecią10.10.0.248/30— 2 użyteczne — łącze router-firewall10.10.0.252/30— 2 użyteczne — łącze zapasowe
Łącznie: 128 + 64 + 32 + 16 + 8 + 4 + 4 = 256 adresów — całe /24 bez luk i nakładania się. Wyrównanie jest kluczowe: podsieć /26 może zaczynać się tylko od .0, .64, .128 lub .192.
Prywatne pule RFC 1918 i bloki zarezerwowane
Trzy pule adresów IPv4 są zarezerwowane przez dokument RFC 1918 do użytku prywatnego i nigdy nie podlegają routingowi w publicznym internecie:
10.0.0.0/8— 10.0.0.0 do 10.255.255.255 — 16 777 216 adresów172.16.0.0/12— 172.16.0.0 do 172.31.255.255 — 1 048 576 adresów192.168.0.0/16— 192.168.0.0 do 192.168.255.255 — 65 536 adresów
Przy bloku /12 często pojawia się pomyłka: zakres od 172.16 do 172.31 jest prywatny, lecz 172.32 to adres publiczny. Warto znać także 100.64.0.0/10 (CGNAT, RFC 6598), 169.254.0.0/16 (APIPA / link-local) oraz 127.0.0.0/8 (pętla zwrotna). Narzędzie oznacza typ adresu, a strona jaki jest mój adres ip sprawdza Twój zewnętrzny publiczny adres.
Przypadki specjalne: prefiksy /31 i /32
Prefiks /31 liczy zaledwie dwa adresy i nie zawiera miejsca na osobny adres sieci oraz broadcast. Dokument RFC 3021 pozwala jednak na użycie obu adresów na końcach łącza punkt-punkt między routerami, eliminując straty cennych adresów publicznych. Routery operatorskie obsługują ten tryb natywnie, choć niektóre wersje Windows mogą zgłaszać błąd przy próbie wpisania /31 w ustawieniach karty sieciowej.
Prefiks /32 oznacza pojedynczy adres: 1 adres łącznie, 1 użyteczny, bez broadcastu. Stosuje się go na interfejsach loopback, w tunelach VPN oraz w trasach do pojedynczych hostów. W IPv6 odpowiednikiem są /127 dla łączy punkt-punkt (RFC 6164) oraz /128 dla pojedynczego adresu.
Różnice w podsieciach IPv6
W protokole IPv6 te same zasady matematyczne dotyczą 128 bitów, zapisywanych jako osiem grup szesnastkowych ze skracaniem zer symbolem ::. W praktyce występują trzy kluczowe różnice.
Brak adresu broadcast. Zastąpiono go komunikacją multicast — np. ff02::1 dociera do wszystkich węzłów segmentu — dzięki czemu nic nie jest odejmowane, a kalkulator podaje pełną liczbę adresów.
/64 to standardowy rozmiar podsieci LAN. Bezstanowa automatyczna konfiguracja adresów (SLAAC) generuje adres w oparciu o 64-bitowy identyfikator interfejsu. Użycie prefiksu dłuższego niż /64 uniemożliwia działanie SLAAC. Dostawcy internetu przydzielają pule /56 (256 podsieci /64) lub /48 (65 536 podsieci /64).
Liczby stają się gigantyczne. Jedno /64 mieści 18 446 744 073 709 551 616 adresów. Podstawowe zakresy: 2000::/3 global unicast, fc00::/7 unique local oraz fe80::/10 link-local.
Czego ten kalkulator nie potrafi sprawdzić
Ten kalkulator wykonuje wyłącznie działania matematyczne i nie prowadzi aktywnego skanowania sieci: nie sprawdzi, czy dany blok jest już zajęty, czy nakłada się na inną podsieć w firmie, ani czy istnieje do niego aktywna trasa. Żadne pakiety ani pingi nie są wysyłane.
Kalkulator zakłada standardową rezerwację adresu sieci i rozgłoszeniowego (dawne ograniczenia klasowe zostały zniesione przez RFC 1878). Aby ustalić oficjalnego właściciela bloku publicznego, wykonaj wyszukiwanie adresu ip w bazach danych Whois.
Frequently asked questions
Mój dostawca przydzielił mi pule /29 i /30 — ile to użytecznych adresów IP?
Sześć i dwa użyteczne adresy. Pula /29 liczy 8 adresów, a /30 liczy 4. Ponieważ pierwszy adres to adres sieci, a ostatni to adres broadcast, zostaje 8 − 2 = 6 oraz 4 − 2 = 2 użyteczne adresy. W puli /30 jeden adres zajmuje zazwyczaj router dostawcy, zostawiając jeden adres dla Twojego routera. Ogólny wzór to 2^(32 − prefiks) − 2.
Jak wyznaczyć adres broadcast i bity hosta z maski 255.255.128.0?
Maska 255.255.128.0 to prefiks /17 — 17 bitów sieci, 15 bitów hosta, 32 768 adresów i 32 766 użytecznych hostów. Po zamianie trzeciego oktetu na postać binarną (128 = 10000000) zliczasz jedynki, aby ustalić prefiks. Broadcast to ostatni adres bloku: dla 172.16.0.0/17 będzie to 172.16.127.255 (hosty od 172.16.0.1 do 172.16.127.254).
Dostawca przydzielił mi podsieć /31, a Windows zgłasza nieprawidłowy adres — czy /31 działa?
Tak, w połączeniach punkt-punkt między routerami. RFC 3021 pozwala na użycie obu adresów z puli /31, ponieważ nie ma potrzeby rezerwowania broadcastu. Routery Cisco, Juniper czy MikroTik wspierają to natywnie; interfejs graficzny Windowsa zazwyczaj blokuje taki zapis. Skonfiguruj /31 bezpośrednio na routerze brzegowym, a nie na komputerze.
Jaki jest cel przypisywania maski podsieci 255.255.255.255?
Wiąże ona interfejs sieciowy z dokładnie jednym adresem hosta — to prefiks /32, dający 1 adres, 1 użyteczny i brak broadcastu. Stosują go klienci VPN, interfejsy pętli zwrotnej (loopback) oraz trasy statyczne, aby cały ruch poza tym adresem trafiał bezpośrednio do bramy. Na wirtualnych kartach AnyConnect jest to całkowicie normalne.
Jak dobrać maskę podsieci, gdy potrzebuję około 60 hostów w segmencie?
Dodaj 2 na adres sieci i broadcast, po czym zaokrąglij w górę do najbliższej potęgi dwójki. 60 + 2 = 62, zaokrąglone do 64, co wymaga 6 bitów hosta: czyli prefiks /26 o masce 255.255.255.192 i 62 użytecznych hostach. Dla małego segmentu z 5 hostami: 5 + 2 = 7, zaokrągla się do 8, co daje /29 z 6 użytecznymi hostami.
Mój VLAN ma adres 10.5.0.1 z maską 255.255.240.0 — czy 0.240.255.255 to właściwa maska wildcard?
Nie, prawidłowa maska wildcard to 0.0.15.255. Maskę wildcard uzyskuje się przez odjęcie każdego oktetu maski od 255: 255−255 = 0, 255−255 = 0, 255−240 = 15 oraz 255−0 = 255. Blok /20 obejmuje zakres od 10.5.0.0 do 10.5.15.255 (4 094 hosty). Podanie błędnych oktetów spowoduje, że reguła ACL przepuści niepowołany ruch.
Czy przy przejściu na IPv6 mój dostawca przydzieli osobny adres IPv6 dla każdego urządzenia w domu?
Nie, dostawca deleguje cały prefiks (najczęściej /56 lub /48), a router domowy dzieli go na podsieci /64. Ponieważ jedna podsieć /64 mieści ponad 18 trylionów adresów, każde urządzenie samodzielnie generuje swój adres za pomocą SLAAC bez żadnych opłat. W IPv6 nie płaci się za adresy i nigdy nie tworzy się w sieci LAN podsieci mniejszych niż /64.