Alt Ağ Hesaplayıcı: IPv4 ve IPv6 CIDR, Maskeler ve Host Aralıkları
Bu alt ağ hesaplayıcı, CIDR biçimindeki IPv4 veya IPv6 adreslerini işleyerek ağ adresini, yayın (broadcast) adresini, kullanılabilir host aralığını, alt ağ maskesini, wildcard maskesini ve ikili bit dökümünü hesaplar; bloğu alt ağlara böler. 192.168.1.10/24 veya 192.168.1.10 255.255.255.0 yazmanız yeterlidir; tüm hesaplama tarayıcınızda gerçekleşir.
CIDR gösterimini anlama
Bölü işaretinden sonraki sayı, alt ağ maskesindeki baştaki 1 bitlerinin sayısını gösterir. Bu bitler ağı tanımlar; kalan bitler ise o ağ içindeki hostları adresler. Bir /24 bloğunda 24 ağ biti ve 8 host biti bulunur, bu da 2^8 = 256 adres demektir. Genel matematiksel formül IPv4 için 2^(32 − önek), IPv6 için ise 2^(128 − önek) adres şeklindedir.
192.168.1.10/24 ile 192.168.1.10 255.255.255.0 tamamen aynı ağı ifade eder ve hesaplayıcı her iki formatı da destekler. 255.255.0.255 gibi kesintili bitlerden oluşan geçersiz maskeler reddedilir; çünkü hiçbir modern yönlendirme protokolü bu tür maskeleri geçerli kabul etmez.
Örnek: 10.0.5.130/25 bloğunda 7 host biti kalır; blok 128 adres barındırır ve en yakın 128 sınırından başlar: ağ 10.0.5.128, broadcast 10.0.5.255, kullanılabilir aralık 10.0.5.129–10.0.5.254 (126 host).
Ağ adresi, yayın adresi ve kullanılabilir host aralığı
Her standart IPv4 alt ağında iki adres altyapı için ayrılmıştır. Tüm host bitleri 0 yapıldığında yönlendirme tablolarında ağı temsil eden ağ adresi elde edilir; tüm host bitleri 1 yapıldığında ise segmentteki tüm cihazlara ulaşan directed broadcast adresi oluşur. İkisi de cihazlara atanamaz; bu yüzden kullanılabilir host formülü 2^(32 − önek) − 2 olur.
Bir /24 ağı 256 − 2 = 254 kullanılabilir host verirken, /26 ağı 64 − 2 = 62, /30 ağı ise 4 − 2 = 2 adres sunar. İstisnalar yalnızca /31 ve /32 bloklarıdır. Ağ geçidini de çıkardığınızda bir /29 bloğunda istemciler için 5 adres kalır.
Alt ağ maskesi ve wildcard maskesi
Alt ağ maskesi öneki noktalı ondalık biçimde ifade eder: /26 maskesi 255.255.255.192 olur çünkü 26 adet bir biti üç tam sekizliyi ve dördüncü sekizlinin ilk iki bitini doldurur (128 + 64 = 192). Wildcard (joker) maskesi bunun bit düzeyinde tersidir, yani aynı /26 için 0.0.0.63 değerindedir. Her sekizliyi 255'ten çıkararak kolayca bulunur.
Bu iki maske birbirinin yerine kullanılamaz. Cisco/HP ACL kuralları ve OSPF network komutları wildcard maskesi ister; ağ bağdaştırıcıları, DHCP havuzları ve statik rotalar ise alt ağ maskesi kullanır. 0.0.15.255 yerine 0.240.255.255 yazılması erişim listesinin yanlış trafiği eşleştirmesine yol açar.
IPv4 önek hızlı başvuru tablosu: /24 ile /30 arası
Önek — Alt ağ maskesi — Wildcard maskesi — Toplam adres — Kullanılabilir host:
/24— 255.255.255.0 — 0.0.0.255 — 256 — 254/25— 255.255.255.128 — 0.0.0.127 — 128 — 126/26— 255.255.255.192 — 0.0.0.63 — 64 — 62/27— 255.255.255.224 — 0.0.0.31 — 32 — 30/28— 255.255.255.240 — 0.0.0.15 — 16 — 14/29— 255.255.255.248 — 0.0.0.7 — 8 — 6/30— 255.255.255.252 — 0.0.0.3 — 4 — 2
Her alt adım bloğu yarıya böler. Yukarı doğru: bir /23 ağı 510 host barındırırken, /22 ağı 1.022 ve /16 ağı 65.534 host alır. Alt ağ boyutunu bulmak için host ihtiyacına 2 ekleyip bir sonraki ikinin kuvvetine yuvarlayın: 60 host için 62 gerekir, 64'e yuvarlanır — yani bir /26.
VLSM ile alt ağlara bölme
Değişken Uzunluklu Alt Ağ Maskeleme (VLSM), alanı eşit parçalara bölmek yerine her birime ihtiyacı kadar önek tahsis eder. İki altın kural: önce en büyük alt ağı tahsis edin ve her alt ağı kendi boyutunun tam katı olan adresten başlatın. 10.10.0.0/24 bölme örneği:
10.10.0.0/25— 126 kullanılabilir — kullanıcı VLAN'ı10.10.0.128/26— 62 kullanılabilir — VoIP telefonlar10.10.0.192/27— 30 kullanılabilir — yazıcılar10.10.0.224/28— 14 kullanılabilir — kablosuz erişim noktaları10.10.0.240/29— 6 kullanılabilir — yönetim cihazları10.10.0.248/30— 2 kullanılabilir — yönlendirici-güvenlik duvarı linki10.10.0.252/30— 2 kullanılabilir — yedek bağlantı
Toplam: 128 + 64 + 32 + 16 + 8 + 4 + 4 = 256 adres — çakışma olmadan tüm /24 bloğu. Hizalama kuralı mutlaktır: bir /26 alt ağı yalnızca .0, .64, .128 veya .192 ile başlayabilir.
RFC 1918 özel IP aralıkları ve ayrılmış bloklar
Üç IPv4 aralığı RFC 1918 uyarınca yerel ağlar için ayrılmıştır ve genel internette yönlendirilmez:
10.0.0.0/8— 10.0.0.0 ile 10.255.255.255 arası — 16.777.216 adres172.16.0.0/12— 172.16.0.0 ile 172.31.255.255 arası — 1.048.576 adres192.168.0.0/16— 192.168.0.0 ile 192.168.255.255 arası — 65.536 adres
/12 bloğunda sıkça yanılınır: 172.16 ile 172.31 arası özeldir, ancak 172.32 genel bir IP'dir. Diğer önemli bloklar: 100.64.0.0/10 (CGNAT, RFC 6598), 169.254.0.0/16 (APIPA / link-local) ve 127.0.0.0/8 (geridöngü / loopback). Aracımız adres türünü otomatik gösterir; ip adresim nedir sayfamız ise internete çıktığınız genel IP'yi doğrular.
Özel durumlar: /31 ve /32 önekleri
Bir /31 bloğu yalnızca iki adres içerir ve ayrı bir ağ veya broadcast adresine yer bırakmaz. RFC 3021, yönlendiriciler arası noktadan noktaya bağlantılarda iki adresin de kullanılabilmesini sağlayarak genel IP israfını önler. Kurumsal yönlendiriciler bunu destekler, ancak bazı istemci işletim sistemleri bağdaştırıcı ayarlarında /31 girilmesini engelleyebilir.
Bir /32 tek bir ana bilgisayar adresidir: toplam 1 adres, 1 kullanılabilir, yayın adresi yoktur. Loopback arayüzleri, VPN istemcileri ve tekil host rotaları için standarttır. IPv6 tarafında bunun karşılığı noktadan noktaya linkler için /127 (RFC 6164) ve tekil adresler için /128'dir.
IPv6 alt ağlarındaki temel farklar
IPv6 aynı matematiksel mantığı 128 bitlik adreslere uygular; adresler sekiz onaltılık grup halinde yazılır ve :: ardışık sıfırları sıkıştırır. Pratikte üç büyük değişiklik vardır.
Yayın (broadcast) adresi yoktur. Yerini çok noktaya yayın (multicast) almıştır — örneğin ff02::1 hattaki tüm cihazlara ulaşır — dolayısıyla hiçbir adres düşülmez ve araç toplam adres sayısını gösterir.
/64 her yerel ağın sabit standart boyutudur. Durumsuz otomatik adres yapılandırması (SLAAC), adresi 64 bitlik bir arayüz tanımlayıcısıyla oluşturur. Bir yerel ağı /64'ten daha küçük bölmek SLAAC protokolünü bozar. İnternet sağlayıcıları /56 (256 adet /64 ağı) veya /48 (65.536 ağ) tahsis eder.
Sayılar akıl almaz büyüklüktedir. Tek bir /64 ağı 18.446.744.073.709.551.616 adres barındırır. Bilinmesi gereken önekler: 2000::/3 genel tek noktaya yayın, fc00::/7 benzersiz yerel ve fe80::/10 bağlantı-yerel.
Bu hesaplayıcının sınırları
Bu alt ağ hesaplayıcı tamamen matematiksel analiz yapar ve ağ keşfi gerçekleştirmez: Bir bloğun kullanımda olup olmadığını, ağınızdaki başka bir yerle çakışıp çakışmadığını veya ona giden bir rota bulunup bulunmadığını bilemez. Ağ üzerinde hiçbir paket veya ping gönderilmez.
Kullanılabilir host sayısı standart ağ ve broadcast rezervasyonlarına dayanır (eski sınıflı kısıtlamalar RFC 1878 ile kaldırılmıştır). Genel bir IP bloğunun kime ait olduğunu öğrenmek için Whois kayıtları üzerinden ip adresi sorgulama işlemi yapabilirsiniz.
Frequently asked questions
İnternet sağlayıcım bana /29 ve /30 havuzu verdi — bu kaç kullanılabilir IP eder?
Sırasıyla altı ve iki kullanılabilir adres. Bir /29 bloğunda 8, /30 bloğunda 4 adres bulunur; ilk adres ağ, son adres broadcast olduğundan 8 − 2 = 6 ve 4 − 2 = 2 adres kalır. /30 bloğunda bir adres servis sağlayıcının yönlendiricisine ayrılır, geriye cihazınız için tek bir IP kalır. Formül: 2^(32 − önek) − 2.
255.255.128.0 gibi bir maskeden broadcast adresini ve host bitlerini nasıl bulurum?
255.255.128.0 bir /17 ağıdır — 17 ağ biti, 15 host biti, 32.768 adres ve 32.766 kullanılabilir host. Üçüncü sekizliyi ikiliye çevirip (128 = 10000000) birleri sayarak öneki bulursunuz. Broadcast bloğun son adresidir: 172.16.0.0/17 için bu 172.16.127.255'tir (kullanılabilir hostlar: 172.16.0.1 ile 172.16.127.254 arası).
İnternet sağlayıcım /31 alt ağı verdi ve Windows geçersiz adres uyarısı veriyor — /31 kullanılır mı?
Evet, yönlendiriciler arasındaki noktadan noktaya hatlarda kullanılabilir. RFC 3021, yayın adresi gerekmediği için /31 bloğundaki iki adresin de kullanılmasını sağlar. Cisco, Juniper veya Linux yönlendiriciler bunu destekler; ancak Windows ağ ayarları çoğu zaman bunu reddeder. /31 ayarını bilgisayar yerine doğrudan WAN yönlendiricinize yapmalısınız.
Bir arayüze 255.255.255.255 alt ağ maskesi atamanın amacı nedir?
Arayüzü tam olarak tek bir IP adresine kilitler — bu bir /32 bloğudur: toplam 1 adres, 1 kullanılabilir ve broadcast yoktur. VPN istemcileri, loopback arayüzleri ve tekil host rotaları bu maskeyi kullanır, böylece sistem tüm trafiği varsayılan ağ geçidine veya tünele iletir. Cisco AnyConnect adaptörlerinde bu standarttır.
Ağ başına yaklaşık 60 hosta ihtiyacım olduğunda alt ağ maskesini nasıl seçmeliyim?
Ağ ve broadcast adresleri için 2 ekleyin ve bir sonraki ikinin kuvvetine yuvarlayın. 60 + 2 = 62, 64'e yuvarlanır, bu da 6 host biti gerektirir: 255.255.255.192 maskesine sahip bir /26 bloğu ve 62 kullanılabilir host. 5 hostluk bir segment için: 5 + 2 = 7, 8'e yuvarlanır — yani 6 host veren bir /29 bloğu.
VLAN adresim 10.5.0.1 ve maskesi 255.255.240.0 — ACL için doğru wildcard maskesi 0.240.255.255 midir?
Hayır, doğru wildcard maskesi 0.0.15.255'tir. Wildcard maskesi, alt ağ maskesinin her sekizlisini 255'ten çıkararak bulunur: 255−255 = 0, 255−255 = 0, 255−240 = 15 ve 255−0 = 255. Bu /20 bloğu 10.5.0.0 ile 10.5.15.255 arasını kapsar (4.094 host). Sekizlileri yanlış yazmak erişim listesinin istenmeyen ağlara izin vermesine neden olur.
İnternet sağlayıcım IPv6'ya geçtiğinde evimdeki her cihaz için ayrı bir IPv6 adresi mi tahsis edecek?
Hayır, sağlayıcı size tam bir önek tahsis eder (genellikle /56 veya /48) ve ev yönlendiriciniz bunu /64 alt ağlarına böler. Tek bir /64 ağı 18 kentilyondan fazla adres barındırdığından, her cihaz SLAAC ile kendi adresini ücretsiz oluşturur. IPv6'da adres başına ücret alınmaz ve yerel ağlar asla /64'ten küçük bölünmez.