Kiểm tra âm thanh
440Hz
Sóng hình sin thuần túy — quét sóng này để tìm vị trí loa của bạn ngừng tái tạo âm trầm hoặc âm bổng.
20 Hz 15 kHz

Máy phát tần số âm thanh online — Sóng sin chuẩn từ 20 Hz đến 15 kHz

Máy phát tần số âm thanh này phát sóng sin chuẩn ở bất kỳ tần số nào từ 20 Hz đến 15 kHz trực tiếp trên trình duyệt: kéo thanh trượt để thay đổi cao độ theo từng bước 10 Hz với giá trị hiển thị chính xác theo Hz. Dùng công cụ để quét dải âm của loa nhằm xác định điểm giới hạn của âm trầm, truy tìm vị trí rung rè trên cửa xe ô tô hoặc ước lượng ngưỡng nghe tối đa của tai bạn. Hãy giảm âm lượng xuống mức gần như nhỏ nhất trước khi bấm phát. Âm thanh được tạo trực tiếp trên thiết bị của bạn — hoàn toàn không ghi âm hay tải dữ liệu lên máy chủ.

Đọc kỹ phần này trước khi bấm phát âm thanh

Một âm thanh đơn tần phát liên tục có thể gây tổn thương thính giác vĩnh viễn và làm cháy loa của bạn. Hãy chỉnh âm lượng hệ thống về gần mức 0, bấm phát âm thanh rồi từ từ tăng dần âm lượng cho đến khi vừa đủ nghe. Tuyệt đối không bấm phát khi đang đeo tai nghe trên đầu nếu chưa rõ mức âm lượng hiện tại.

Loa rất dễ bị hư hại vì sóng sin không giống như âm nhạc thông thường. Âm nhạc phân bổ năng lượng thành các đỉnh ngắn trên toàn bộ phổ âm; trong khi một âm đơn tần lại dồn công suất liên tục vào một củ loa duy nhất ở một tần số cố định. Loa tép (tweeter) thường chỉ chịu được công suất thực vài watt — giữ một âm lượng lớn ở tần số 8–12 kHz có thể nung chảy cuộn cảm (voice coil) của loa tép chỉ trong vài giây. Ngược lại, âm lượng lớn ở 20–30 Hz sẽ đẩy màng loa bass vượt quá giới hạn dao động cơ học. Nếu âm thanh bị rè, nghẹt hoặc méo tiếng, hãy hạ âm lượng ngay lập tức.

Đôi tai của bạn gặp nguy hiểm bởi một lý do khó nhận biết. Tổn thương thính lực phụ thuộc vào cường độ âm và thời gian tiếp xúc, mà âm thanh đơn tần liên tục lại không cho tai có khoảng nghỉ. Tần số cao là một cái bẫy nguy hiểm: âm 13 kHz có thể có áp suất âm rất lớn nhưng nghe lại rất mỏng, khiến người dùng vô tình vặn lớn âm lượng để cố nghe rõ. Nếu thấy tai bị ù hoặc có tiếng vo ve sau đó, hãy dừng lại ngay.

Cách sử dụng máy phát tần số âm thanh

Một thanh trượt, một nút bấm. Thanh trượt quét từ 20 Hz đến 15.000 Hz theo từng bước 10 Hz, đồng hồ số hiển thị tần số hiện tại, và nút bấm dùng để bắt đầu hoặc dừng sóng sin. Kéo thanh trượt trong khi đang phát sẽ thay đổi cao độ ngay lập tức, cho phép bạn thực hiện quét tần số thủ công. Kéo chậm rãi là chìa khóa để đạt hiệu quả: dịch chuyển vài trăm Hz một lần rồi tạm dừng lắng nghe; nếu kéo quá nhanh bạn sẽ bỏ qua những điểm sụt âm hẹp chỉ 100 Hz.

Những mốc tần số đáng chú ý

20–60 Hz là dải âm siêu trầm (sub-bass), cảm nhận qua rung động cơ thể nhiều hơn là nghe bằng tai, và chỉ có loa siêu trầm hoặc tai nghe kín mới tái tạo được. 80–200 Hz là khu vực hay xảy ra cộng hưởng phòng và rung rè tấm ốp. 440 Hz là cao độ chuẩn nốt La4; 1 kHz là âm chuẩn tham chiếu trong thông số kỹ thuật âm thanh. Khoảng 3–4 kHz là dải tai người nhạy cảm nhất. Trên 10 kHz là độ thoáng đãng và âm gió — vùng tần số đầu tiên bị suy giảm theo tuổi tác. Trước khi quét tần số, hãy kiểm tra hai kênh âm thanh còn hoạt động tốt bằng công cụ kiểm tra loa trái phải.

Quét tần số cho biết điều gì về loa của bạn

Hiện tượng sụt giảm âm trầm (roll-off) là điều quan trọng nhất cần lắng nghe: khi quét tần số xuống thấp dần, hãy chú ý điểm mà âm thanh không chỉ nhỏ đi mà biến mất hoàn toàn. Loa laptop thường không phát được gì hữu ích dưới 150 Hz và loa điện thoại không phát được dưới 400–500 Hz dù vặn to đến đâu. Loa bookshelf thông thường dừng lại ở khoảng 50–60 Hz; tai nghe thường xuống sâu hơn hầu hết các loại loa.

  • Tiếng rè ở một dải tần hẹp duy nhất — cộng hưởng cơ học: lỏng ốc, rung lưới bảo vệ hoặc tấm ốp thùng loa. Đây không phải lỗi củ loa.
  • Âm thanh méo mó trên toàn bộ dải tần — củ loa đã bị rách màng, cọ côn hoặc hoạt động quá tải.
  • Âm thanh biến mất rồi lại xuất hiện ở tần số cao hơn một chút — triệt tiêu pha âm học do dội âm trong phòng. Chỉ cần nghiêng đầu 30 cm là âm thanh thay đổi.
  • Im lặng hoàn toàn trên toàn bộ dải của một củ loa — loa tép hoặc loa bass đã cháy, hoặc mạch phân tần bị hỏng.

Một lưu ý khách quan: tai người không tiếp nhận âm thanh phẳng đều. Độ nhạy giảm mạnh ở hai đầu dải tần, nên ngay cả loa chuẩn âm thanh cũng nghe nhỏ hơn ở 30 Hz so với 1 kHz.

Kiểm tra loa siêu trầm và dò tìm tiếng rè nội thất

Đối với loa siêu trầm (subwoofer), hãy quét dải 20–80 Hz ở mức âm lượng vừa phải và đặt tay gần màng loa hoặc cổng thoát hơi. Cảm nhận luồng không khí chuyển động ở 25 Hz trong khi hầu như không nghe thấy âm thanh là hoàn toàn bình thường. Nếu màng loa không hề rung ở bất kỳ tần số nào trong dải, nguyên nhân nằm ở phía trước: đứt dây, mức tăng âm (gain) quá thấp, chỉnh sai cắt tần crossover hoặc tắt kênh LFE.

Tìm tiếng rung rè là công dụng tốt nhất của công cụ này, vì một tần số cố định sẽ cô lập được rung động mà âm nhạc thông thường che lấp. Trên xe hơi, phần lớn tiếng rè cửa, ốp nhựa và táp-lô nằm trong khoảng 50 đến 80 Hz. Quét đến khi nghe tiếng rè, giữ nguyên thanh trượt tại đó và dùng lòng bàn tay ấn lần lượt lên từng tấm ốp. Khi tiếng rè biến mất dưới tay bạn, bạn đã định vị chính xác vị trí cần chèn mút xốp hoặc siết lại ốc vít.

Dải tần nghe được và sự suy giảm theo tuổi tác

Dải tần lý thuyết của tai người là từ 20 Hz đến 20 kHz, nhưng hầu như không người trưởng thành nào nghe được mức tối đa. Quá trình suy giảm tần số cao bắt đầu từ tuổi đôi mươi và giảm dần xuống: thanh thiếu niên thường nghe được 17–19 kHz, người ở độ tuổi 20 nghe được 16–17 kHz, tuổi 30 khoảng 15–16 kHz, và đến tuổi 50 nhiều người không còn nghe được âm thanh trên 12–14 kHz. Tiếp xúc với tiếng ồn lớn sẽ đẩy nhanh quá trình này không thể hồi phục.

Để tự kiểm tra ngưỡng nghe tối đa của mình bằng máy phát tần số âm thanh này, hãy chỉnh mức âm lượng vừa nghe ở 1 kHz, sau đó tăng dần tần số mà không chạm vào nút âm lượng, ghi nhận tần số cao nhất bạn còn cảm nhận được. Thanh trượt giới hạn ở 15 kHz.

Kiểm tra sơ bộ mang tính tham khảo, không phải thính lực đồ

Tai nghe thông thường kết hợp với trình duyệt chưa được hiệu chuẩn không thể đo lường chính xác mức độ suy giảm thính lực. Một thính lực đồ y khoa chuẩn ghi lại âm thanh nhỏ nhất bạn nghe được ở từng tần số (tính bằng dB HL) bằng các đầu dò đã hiệu chuẩn trong phòng cách âm chuyên dụng cho từng bên tai. Trang này phát sóng sin với biên độ cố định, nhưng âm lượng hệ điều hành, tai nghe và EQ đều làm thay đổi áp suất âm thực tế tại màng nhĩ. Ngoài ra, codec Bluetooth cũng thường cắt bỏ dải siêu cao.

Những gì trình duyệt có thể chỉ ra một cách tin cậy là sự bất đối xứng rõ rệt giữa hai tai hoặc ngưỡng nghe thấp bất thường so với độ tuổi. Nếu có dấu hiệu bất thường, hãy đi khám bác sĩ chuyên khoa. Để kiểm tra tổng thể phần cứng âm thanh, trang kiểm tra âm thanh kiểm tra cả phát và thu, còn công cụ kiểm tra micro giúp kiểm tra đường vào với tính năng nghe lại trực tiếp.

Frequently asked questions

Con người có thể nghe được bao nhiêu Hertz theo từng độ tuổi?

Hầu hết người trưởng thành chỉ nghe được khoảng 20 Hz đến 15–17 kHz chứ không đạt mức 20 kHz trong sách vở. Giới hạn trên giảm đều theo tuổi tác: thanh thiếu niên nghe được 18–19 kHz, tuổi 30 khoảng 16 kHz và tuổi 50 chỉ nghe được 12–14 kHz. Tần số cao luôn mất trước và khó nhận biết vì tiếng nói nằm dưới 8 kHz.

Các bài kiểm tra thính lực trực tuyến trên mạng có chính xác không?

Không chính xác theo tiêu chuẩn y khoa. Thính lực đồ lâm sàng cần tai nghe chuẩn trong phòng cách âm và đo thính lực theo dB HL. Trình duyệt không thể biết chính xác áp suất âm thanh đến màng nhĩ do phụ thuộc vào mức âm lượng, chất lượng tai nghe và tiếng ồn xung quanh. Hãy xem đây là bước sàng lọc ban đầu.

Tần số âm thanh thử nghiệm có làm hỏng loa và loa sub không?

Có thể gây hỏng nếu mở âm lượng quá lớn. Sóng sin tập trung năng lượng liên tục vào một tần số duy nhất, khác với âm nhạc phân tán năng lượng theo các xung ngắn. Một âm lượng lớn trên 5 kHz có thể làm cháy loa tép trong vài giây, còn âm 20–30 Hz dễ làm hỏng màng loa bass. Luôn bắt đầu từ âm lượng nhỏ nhất.

Nghe các bài test chất lượng âm thanh bằng tai nghe có hại tai không?

Chỉ gây hại nếu bạn mở quá lớn, nhưng nguy cơ suy giảm thính lực là có thật. Tổn thương phụ thuộc vào cường độ âm và thời gian nghe, và âm thanh liên tục không cho tai nghỉ ngơi. Ở dải 12–15 kHz, âm thanh nghe rất mảnh dù áp suất âm lớn, dễ khiến bạn vặn to. Hãy chỉnh âm lượng vừa phải trước khi phát.

Làm thế nào để kiểm tra xem loa của tôi có bị cháy hay rách màng không?

Hãy quét âm tần chậm rãi qua từng dải loa ở âm lượng nhỏ và lắng nghe. Củ loa bị cháy sẽ hoàn toàn im lặng hoặc phát ra tiếng rè rách, cọ xát liên tục ở mọi tần số. Tiếng rè chỉ xuất hiện ở một tần số hẹp hầu như luôn là do lỏng ốc hoặc rung vỏ thùng. Hãy kiểm tra cả hai kênh loa trước.

Làm thế nào để tìm vị trí loa bị rè bằng cách quét tần số?

Quét chậm qua dải tần 30–150 Hz ở âm lượng vừa phải và dừng lại ở tần số khiến vật thể rung rè. Giữ nguyên âm thanh đang phát và dùng tay ấn lần lượt lên các tấm ốp, lưới bảo vệ hoặc khung cửa. Khi tiếng rè ngừng dưới bàn tay bạn, bạn đã tìm ra vị trí cần chèn mút hoặc siết ốc.

Tại sao loa của tôi không phát được âm thanh ở tần số 20 Hz?

Vì hầu hết các loại loa thông thường không có khả năng vật lý để xuống sâu như vậy. Loa laptop và điện thoại không phát được gì dưới 150–500 Hz, còn loa bookshelf thông thường dừng lại ở 50–60 Hz. Để tạo ra âm 20 Hz thực sự cần củ loa rất lớn và công suất cao vì bước sóng dài gần 17 mét.