آزمایش حسگر جهت گوشی
این تست شتابسنج زوایای چرخش گوشی شما را به‌صورت زنده می‌خواند و تراز حبابی دیجیتال را به حرکت درمی‌آورد تا در چند ثانیه متوجه شوید سنسورهای حرکتی سالم هستند یا خیر. گوشی را صاف بگذارید تا حباب در مرکز قرار گیرد؛ آن را کج کنید تا اعداد بلافاصله حرکات دست شما را دنبال کنند. بدین ترتیب مشخص می‌شود آیا سنسور سوخته، از کالیبره خارج شده یا مانع چرخش صفحه شده است.
شتابسنج، ژیروسکوپ و مغناطیس‌سنج: تفاوت و کاربرد هرکدام
گوشی‌های هوشمند دارای سه تراشه حرکتی مستقل هستند که اغلب نام آن‌ها با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شود.
- شتابسنج (Accelerometer) — شتاب خطی را در سه محور همراه با گرانش زمین می‌سنجد. در حالت سکون، شتاب ۹.۸۱ متر بر مجذور ثانیه به سمت پایین را ثبت کرده و شیب مطلق را محاسبه میکند. دچار دریفت زمانی نمی‌شود اما نقطه صفر آن بر اثر ضربه تغییر میکند.
- ژیروسکوپ (Gyroscope) — سرعت زاویه‌ای چرخش را بر حسب درجه بر ثانیه ثبت میکند. بسیار سریع و در برابر تکان‌های ناگهانی مقاوم است، لذا بازی‌ها و واقعیت افزوده به آن وابسته‌اند. نقطه‌ضعف آن دریفت تدریجی است.
- مغناطیس‌سنج (Magnetometer) — مانند قطب‌نمای دیجیتال عمل میکند. کندتر است و قاب‌های مگنتی یا میزهای فلزی به سادگی آن را مختل می‌کنند.
سیستمعامل خروجی این سه تراشه را در قالب یک داده جهت‌گیری ترکیب میکند؛ همان داده‌ای که به این صفحه وب و اپلیکیشن‌ها فرستاده می‌شود و هرگونه خرابی را نشان می‌دهد.
آشنایی با مقادیر زنده: آلفا، بتا و گاما
سه عدد درج‌شده زیر تراز، زوایای جهت‌گیری گوشی بر حسب درجه هستند. beta زاویه گام (pitch) یا شیب به سمت جلو و عقب است (−۱۸۰° تا ۱۸۰°). gamma زاویه غلتش (roll) یا خم شدن روی لبه‌های چپ و راست است (−۹۰° تا ۹۰°). alpha زاویه انحراف (yaw) یا چرخش افقی مثل فرمان خودرو روی سطح صاف است (۰° تا ۳۶۰°).
در وضعیت‌های مشخص بررسی کنید: روی میز صاف، بتا و گاما نزدیک ۰ هستند؛ در دست به حالت عمودی بتا حدود ۹۰ است؛ روی لبه چپ گاما حدود ۹۰± می‌شود. ثابت ماندن یک مقدار روی ۰ در صورت حرکت بقیه نشاندهنده قطعی آن محور است؛ صفر ماندن هر سه عدد معمولاً به دلیل عدم صدور مجوز در مرورگر است. سایر ابزارها را در مجموعه تست آنلاین گوشی مشاهده کنید.
تست تراز حبابی برای تشخیص سنسورهای کالیبره‌نشده
تراز حبابی انحراف شتابسنج را فوراً آشکار میکند، اما تست روی میز شیب‌دار کاربران را به اشتباه می‌اندازد. گوشی را بدون قاب روی صاف‌ترین سطح ممکن بگذارید، زوایا را یادداشت کنید، گوشی را ۱۸۰ درجه در همان نقطه بچرخانید و دوباره بخوانید.
- علامت زاویه معکوس می‌شود (مثلاً از −۳° به +۳° تغییر میکند) — خطا در خود گوشی است. نقطه صفر تغییر کرده که یک مشکل نرم‌افزاری کالیبراسیون است نه خرابی سختافزار.
- جهت انحراف تغییری نمی‌کند — میز شیب‌دار است و سنسورهای گوشی شما کاملاً سالم هستند.
- حباب در سکون کامل می‌لرزد — نویز الکترونیکی یا خرابی تراشه سنسور. این تنها حالتی است که باید نگران آن باشید.
انحراف ۱ تا ۲ درجه طبیعی است؛ بالاتر از ۵ درجه برنامه‌های تراز به صفر نمی‌رسند و دوربین عکس‌ها را کج ثبت میکند.
چرا چرخش خودکار صفحه نمایش متوقف می‌شود؟
دلایل را به ترتیب اولویت بررسی کنید زیرا خرابی سنسور کمترین احتمال را دارد. ابتدا قفل چرخش: آیکون قفل در کنترل سنتر آیفون یا تنظیمات سریع اندروید. دوم، خود برنامه: بسیاری از برنامه‌ها فقط عمودی طراحی شدهاند. اگر چرخش در سافاری یا گالری درست کار میکند، سختافزار سالم است. در اندروید ویژگی تشخیص چهره را نیز بررسی کنید که مانع چرخش هنگام دراز کشیدن می‌شود.
تنها پس از این موارد به سختافزار شک کنید. سوختن تراشه حرکتی به ندرت تنهایی اتفاق می‌افتد: معمولاً قطبنما، ضربه به پشت گوشی و قدمشمار نیز همزمان از کار می‌افتند. اگر صفحه بی‌دلیل می‌چرخد، عملکرد لمسی را با تست صفحه‌لمسی بررسی کنید.
دریفت ژیروسکوپ و انحراف نشانه در بازی‌ها
دریفت ژیروسکوپ یک پدیده فیزیکی است نه نقص ساخت. ژیروسکوپ سرعت چرخش را گزارش می‌دهد و زاویه از جمع پیوسته این سرعت‌ها به دست می‌آید، بنابراین خطای کوچک ۰.۵ درجه در ثانیه پس از یک دقیقه به ۳۰ درجه انحراف تبدیل می‌شود. همچنین با داغ شدن گوشی در بازی این انحراف افزایش می‌یابد.
در استفاده روزمره متوجه آن نمی‌شوید چون سیستمعامل با گرانش و قطبنما آن را تصحیح میکند. اما بازی‌هایی که مستقیماً داده ژیروسکوپ را می‌خوانند این تصحیح را ندارند و باید در تنظیمات روی سطح صاف کالیبره شوند.
نحوه کالیبره کردن سنسورها در اندروید و iOS
صفر کردن مجدد یک دقیقه زمان می‌برد. دستگاه باید در طول فرایند کاملاً صاف، بیحرکت و بدون لمس دست باقی بماند.
اندروید
در گوشی‌های سامسونگ: در برنامه تلفن کد *#0*# را شماره‌گیری کرده، وارد Sensor شوید و Gyro Selftest را بدون لمس دستگاه اجرا کنید. در شیائومی، ردمی و پوکو کد *#*#64663#*#* منوی تست سختافزار را برای کالیبره شتابسنج و ژیروسکوپ باز میکند. حرکت دادن گوشی به شکل عدد ۸ در هوا فقط مغناطیس‌سنج را کالیبره میکند نه ژیروسکوپ را.
iOS
اپل منوی مستقیمی برای کالیبره شتابسنج یا ژیروسکوپ قرار نداده است. گوی غلطان در برنامه قطبنما فقط مغناطیس‌سنج را تنظیم میکند. ریاستارت کردن آیفون باعث می‌شود سیستم انحراف سنسورها را هنگام بوت دوباره محاسبه کند؛ در گام بعدی می‌توانید تمام تنظیمات را ریست کنید. در صورت رفع نشدن، مشکل سخت‌افزاری است.
مواردی که در تست مرورگر قابل تشخیص نیستند
صفحه وب از طریق لایه‌های امنیتی سیستم با سنسورها ارتباط برقرار میکند که محدودیت‌هایی به همراه دارد.
- نیاز به مجوز در آیفون و آیپد. از iOS 13 سافاری داده‌های حرکتی را فقط از طریق پروتکل امن HTTPS و پس از لمس مستقیم دکمه‌ای که
DeviceOrientationEvent.requestPermission()را صدا بزند ارسال میکند. روی «شروع تست سنسور» بزنید و اجازه دسترسی بدهید. در صورت رد کردن، از تنظیمات → Safari → Motion & Orientation مجدداً فعال کنید. - مرورگرهای درون‌برنامه‌ای سنسورها را می‌بندند. لینک‌های بازشده در اینستاگرام، فیسبوک یا تلگرام داده حرکتی ارسال نمی‌کنند. صفحه را مستقیماً در سافاری یا کروم باز کنید.
- زوایای پردازش‌شده به جای داده‌های خام. مرورگر زوایای محاسبه‌شده را نمایش می‌دهد نه شتاب خام را و نرخ وقایع را روی ۶۰ هرتز محدود میکند.
- نمایش صفر در کامپیوتر. اکثر لپ‌تاپ‌ها فاقد شتابسنج هستند.
اگر زوایا پس از اعطای مجوز در HTTPS همچنان ثابت ماندند، یک تست لرزش و ویبره نیز انجام دهید زیرا موتور ویبره و سنسورهای حرکتی معمولاً برد مشترکی دارند.
Frequently asked questions
چرا چرخش خودکار صفحه در آیفون من کار نمی‌کند؟
ابتدا قفل چرخش را در کنترل سنتر بررسی کنید. مطمئن شوید آیکون قفل خاموش است و بررسی کنید آیا برنامه از حالت افقی پشتیبانی میکند یا خیر. اگر چرخش در همه جا از جمله سافاری و تصاویر از کار افتاده، برنامه قطبنما را باز کنید: ثابت ماندن عقربه نشاندهنده خرابی سخت‌افزاری سنسورها است.
ژیروسکوپ هنگام بازی پابجی از کار افتاده — چطور درستش کنم؟
قبل از دستکاری تنظیمات بازی، ژیروسکوپ را ریست کنید. گوشی را صاف روی میز بگذارید و تست سازنده را اجرا کنید (در سامسونگ *#0*#). در بازی مطمئن شوید ژیروسکوپ روی Always On تنظیم شده باشد، حالت ذخیره باتری را خاموش کرده و اجازه دهید گوشی خنک شود.
گوشی روی سطح صاف شیب نشان می‌دهد — آیا شتابسنج خراب است؟
تقریباً مطمئن باشید خراب نیست و فقط از کالیبره خارج شده است. نقطه صفر شتابسنج MEMS با ضربه یا گرما ۱ تا ۲ درجه جابجا می‌شود. گوشی را در همان نقطه ۱۸۰ درجه بچرخانید: اگر علامت زاویه معکوس شد مشکل از گوشی است؛ اگر ثابت ماند میز شیب دارد.
چگونه بفهمم گوشی اندرویدی من ژیروسکوپ دارد یا خیر؟
مشخصات فنی مدل دقیق گوشی خود را در سایت سازنده بررسی کنید. برخی گوشی‌های اقتصادی فاقد آن هستند. برای تست عملی، یک ویدیوی ۳۶۰ درجه پخش کرده و گوشی را بچرخانید: با ژیروسکوپ تصویر روان می‌چرخد؛ بدون آن تصویر با تاخیر می‌پرد و امکان بازی واقعیت افزوده وجود ندارد.
چگونه میتوانم ژیروسکوپ را به اجبار کالیبره کنم؟
در اندروید گوشی را صاف و بیحرکت بگذارید و از منوی تست استفاده کنید: در سامسونگ *#0*# → Sensor → Gyro Selftest و در شیائومی *#*#64663#*#*. در iOS کالیبراسیون دستی وجود ندارد؛ گوشی را ریاستارت کنید یا تنظیمات را ریست نمایید.
چرا سنسور حرکت در مرورگر سافاری آیفون چیزی نشان نمیدهد؟
سیستمعامل iOS دسترسی به سنسورها را تا زمان تایید شما مسدود میکند. از iOS 13 به بعد سافاری نیازمند پروتکل HTTPS و کلیک برای فراخوانی DeviceOrientationEvent.requestPermission() است. روی «شروع تست سنسور» بزنید و اجازه دهید؛ در صورت رد کردن از تنظیمات سافاری فعال کنید.
شتابسنج و ژیروسکوپ پس از آپدیت از کار افتادهاند — چکار کنم؟
گوشی را ریاستارت کنید و عملکردهای همزمان را چک کنید. اگر قطبنما، چرخش صفحه و قدمشمار همزمان قطع شدهاند، نشاندهنده خرابی سختافزار یا درایور سنسور است. اگر ریست تنظیمات هم کمکی نکرد، گوشی باید به تعمیرگاه مجاز برده شود.